[[{"content_id":76760,"content_number":0,"portal_id":153,"lang_id":"fa","content_title":"اول  اردیبهشت روز بزرگداشت  شیخ اجل سعدی شیرازی","content_rtitr":"","content_short_title":null,"content_summary":"","content_summary_fill":0,"content_body":"اول اردیبهشت ماه در تقویم ملی ایرانیان همزمان با سالروز تولد شیخ اجل سعدی شیرازی که فرهنگوران او را به عنوان استاد سخن می شناسند،یادروز سعدی نام گرفته است.\r\n\r\nمرکز سعدی شناسی&nbsp;ایران از سال ۱۳۸۱ روز اول اردیبهشت ماه را&nbsp;روز سعدی&nbsp;اعلام نمود و در اول&nbsp;اردیبهشت&nbsp;۱۳۸۹ و در اجلاس شاعران جهان در&nbsp;شیراز، نخستین روز اردیبهشت ماه از سوی نهادهای فرهنگی داخلی و خارجی به عنوان روز سعدی نامگذاری شد\r\nافزون بریک دهه است که با مشارکت نهادها و ارگان های فرهنگی فارس، سعدی پژوهان و سعدی شناسان هر سال با اجتماع بر تربت استاد سخن سعدی شیرازی با نکوداشت یاداین پیام آور انسانیت به تبیین آرا و اندیشه های شیخ اجل می پردازند.\r\nبرای آنکه بدانیم سعدی کیست؟ جایگاه این شاعر گرانمایه در شعر و ادبیات پارسی کجاست و پرداختن به اندیشه های استاد سخن تا چه میزان به عنوان یک نیاز امروزی محسوس است مروری کوتاه بر آنچه درباره افکار و آرا این شاعر گرانمایه بیان شده است می کنیم.\r\nبسیاری از دانشوران و سعدی شناسان توجه به آثار واخلاق سعدی و الهام گرفتن از شخصیت برجسته استادسخن را لازمه و ضرورت زندگی امروزی می دانندو معتقدند:\r\nتوجه به آثار و اندیشه های شیخ اجل موجب بازشناسی فرهنگ غنی ایرانی می شود.\r\n\r\n\r\n\r\nاستاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز در این باره گفت:جامعه ایرانی باید به این موضوع بیندیشد که چگونه گذشته افتخارآمیز هنر، فرهنگ و ادبیات ایرانی را پاس دارد و محفوظ نگاه دارد.\r\nدکتر کاووس حسن لی، گستره تاثیر فرهنگی و ادبی سعدی را جهانی دانست و افزود:این گستره حتی سیاستمداران ایران و جهان را نیز در برمی گیرد ازاین رو برگزاری برنامه هایی چون یاد روز شاعران پارسی گو می تواند گامی مهم در جهت تبیین اندیشه سعدی، حافظ و سایر شاعران بزرگ قلمداد گردد که باید از آن بهره کافی برد.\r\nدکتر منصور رستگار فسایی پژوهشگر ، سعدی شناس و استاد دانشگاه نیز سعدی را شاعری با ابعاد جهانی و بین المللی توصیف کرد و گفت:سعدی درکنار ابعاد مختلف شخصیتی شاعری گرانمایه است و معنای زندگی ایرانی را درابعاد بیرونی و درونی می توان از شخصیت سعدی الهام گرفت.\r\n\r\nاستاد و پژوهشگر دانشگاه شیراز افزود: یکی از ابعاد شخصیت سعدی توجه به درون و توجه به دل است که این بعد در روحیه ایرانی نهفته است و مورد توجه قرارداد.\r\n\r\nزندگی نامه\r\n\r\n\r\nسعدی تخلص و شهرت &laquo;مشرف الدین&raquo; ، مشهور به &laquo;شیخ سعدی&raquo; یا &laquo;شیخ شیراز&raquo; است.&nbsp;\r\n\r\nدرباره نام و نام پدر شاعر و هم چنین تاریخ تولد سعدی اختلاف بسیار است.&nbsp;\r\n\r\nسال تولد او را از 571 تا 606 هجری قمری احتمال داده اند و تاریخ درگذشتش را هم سالهای 690 تا 695 نوشته اند.&nbsp;\r\n\r\nسعدی در&nbsp;شیراز&nbsp;پای به هستی نهاد و هنوز کودکی بیش نبود که پدرش در گذشت.&nbsp;\r\n\r\nآنچه مسلم است اغلب افراد خانواده وی اهل علم و دین و دانش بودند.&nbsp;\r\n\r\nسعدی خود در این مورد می گوید:&nbsp;\r\n\r\nهمه قبیله ی من، عالمان دین بودند ------- مرا معلم عشق تو، شاعری آموخت&nbsp;\r\n\r\nسعدی پس از تحصیل مقدمات علوم از شیراز به&nbsp;بغداد&nbsp;رفت و در&nbsp;مدرسه نظامیه&nbsp;به تکمیل دانش خود پرداخت.&nbsp;\r\n\r\nاو در نظامیه بغداد که مهمترین مرکز علم و دانش آن زمان به حاسب می آید در درس استادان معروفی چون سهروردی شرکت کرد.&nbsp;\r\n\r\nسعدی پس از این دوره به&nbsp;حجاز،&nbsp;شام&nbsp;و&nbsp;سوریه&nbsp;رفت و در آخر راهی سفر حج شد.&nbsp;\r\n\r\nاو در شهرهای شام (سوریه امروزی) به سخنرانی هم می پرداخت ولی در همین حال، بر اثر این سفرها به تجربه و دانش خود نیز می افزود.&nbsp;\r\n\r\nسعدی در روزگار سلطنت &quot;اتابک ابوبکر بن سعد&quot; به شیراز بازگشت و در همین ایام دو اثر جاودان بوستان و گلستان را آفرید و به نام &laquo;اتابک&raquo; و پسرش سعد بن ابوبکر کرد.&nbsp;\r\n\r\nبرخی معتقدند که او لقب سعدی را نیز از همین نام &quot;سعد بن ابوبکر&quot; گرفته است.&nbsp;\r\n\r\n\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\r\n\t\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nپس از از بین رفتن حکومت&nbsp;سلغریان، سعدی بار دیگر از شیراز خارج شد و به بغداد و حجاز رفت.&nbsp;\r\n\r\nدر بازگشت به شیراز، با آن که مورد احترام و تکریم بزرگان فارس بود، بنابر مشهور به خلوت پناه برد و مشغول ریاضت شد.&nbsp;\r\n\r\nسعدی، شاعر جهاندیده، جهانگرد و سالک سرزمینهای دور و غریب بود؛ او خود را با تاجران ادویه و کالا و زئران اماکن مقدس همراه می کرد. از پادشاهان حکایتها شنیده و روزگار را با آنان به مدارا می گذراند.&nbsp;\r\n\r\nسفاکی و سخاوتشان را نیک می شناخت و گاه عطایشان را به لقایشان می بخشید. با عاشقان و پهلوانات و مدعیان و شیوخ و صوفیان و رندان به جبر و اختیار همنشین می شد و خامی روزگار جوانی را به تجربه سفرهای مکرر به پختگی دوران پیری پیوند می زد.&nbsp;\r\n\r\nسفرهای سعدی تنها جستجوی تنوع، طلب دانش و آگاهی از رسوم و فرهنگهای مختلف نبود؛ بلکه هر سفر تجربه ای معنوی نیز به شمار می آمد.&nbsp;\r\n\r\nسنت&nbsp;تصوف&nbsp;اسلامی همواره مبتنی بر&nbsp;سیر و سلوک&nbsp;عارف در جهان آفاق و انفس بود و&nbsp;سالک، مسافری است که باید در هر دو وادی، سیری داشته باشد؛ یعنی سفری در درون و سفری در بیرون.&nbsp;\r\n\r\nوارد شدن سعدی به حلقه شیخ شهاب الدین سهروردی خود گواه این موضوع است.&nbsp;\r\n\r\nره آورد این سفرها برای شاعر، علاوه بر تجارب معنوی و دنیوی، انبوهی از روایت، قصه ها و مشاهدات بود که ریشه در واقعیت زندگی داشت؛ چنان که هر حکایت گلستان، پنجره ای رو به زندگی می گشاید و گویی هر عبارتش از پس هزاران تجربه و آزمایش به شیوه ای یقینی بیان می شود. گویی، هر حکایت پیش از آن که وابسته به دنیای تخیل و نظر باشد، حاصل دنیای تجارب عملی است.&nbsp;\r\n\r\nشاید یکی از مهم ترین عوامل دلنشینی پندها و اندرزهای سعدی در میان عوام و خواص، وجه عینی بودن آنهاست. اگرچه لحن کلام و نحوه بیان هنرمندانه آنها نیز سهمی عمده در ماندگاری این نوع از آثارش دارد.&nbsp;\r\n\r\nاز سویی، بنا بر روایت خود سعدی، خلق آثار جاودانی همچون گلستان و بوستان در چند ماه، بیانگر این نکته است که این شاعر بزرگ از چه گنجینه ی دانایی، توانایی، تجارب اجتماعی و عرفانی و ادبی برخوردار بوده است.&nbsp;\r\n\r\nآثار سعدی علاوه بر آن که عصاره و چکیده اندیشه ها و تأملات عرفانی و اجتماعی و تربیتی وی است، آیینه خصایل و خلق و خوی و منش ملتی کهنسال است و از همین رو هیچ وقت شکوه و درخشش خود را از دست نخواهد داد.&nbsp;\r\n\r\nویژگی های آثار سعدی\r\n\r\n\r\nآنچه که بیش از هر ویژگی دیگر آثار سعدی شهرت یافته است، &quot;سهل و ممتنع&quot; بودن است.&nbsp;\r\n\r\nاین صفت به این معنی است که اشعار و متون آثار سعدی در نظر اول &quot;سهل&quot; و ساده به نظر می رسند و کلمات سخت و نارسا ندارد.&nbsp;\r\n\r\nدر طول قرن های مختلف، همه ی خوانندگان به راحتی با این آثار ارتباط برقرار کرده اند.&nbsp;\r\n\r\nاما آثار سعدی از جنبه ی دیگری، &quot;ممتنع&quot; هستند و کلمه ی &quot;ممتنع&quot; در اینجا یعنی دشوار و غیرقابل دسترس.&nbsp;\r\n\r\nوقتی گفته می شود شعر سعدی &quot;سهل و ممتنع&quot; است یعنی در نگاه اول، هر کسی آثار او را به راحتی می فهمد ولی وقتی می خواهد چون او سخن بگوید می فهمد که این کار سخت و دشوار و هدفی دست نیافتنی است.&nbsp;\r\n\r\nبعضی دیگر از ویژگی های آثار سعدی عبارتند از:&nbsp;\r\n\r\nنکات دستوری&nbsp;\r\n\r\nنکات دستوری در آثار سعدی به صحیح ترین شکل ممکن رعایت شده است.&nbsp;\r\n\r\nعنصر وزن و موسیقی، منجر به از بین رفتن یا پیش و پس شدن ساختار دستوری در جملات نمی شود و سعدی به ظریف ترین و طبیعی ترین حالت ممکن در لحن و زبان، با وجود تنگنای وزن، از عهده این کار برمی آید.&nbsp;\r\n\r\nای که گفتی هیچ مشکل چون فراق یار نیست&nbsp;\r\n\r\nگر امید وصل باشد، همچنان دشوار نیست&nbsp;\r\n\r\nنوک مژگانم به سرخی بر بیاض روی زرد&nbsp;\r\n\r\nقصه دل می نویسد حاجت گفتار نیست&nbsp;\r\n\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\r\n\t\r\n\r\n\r\n\r\nدر آن نفس که بمیرم در آرزوی تو باشم&nbsp;\r\n\r\nبدان امید دهم جان که خاک کوی تو باشم&nbsp;\r\n\r\nبه وقت صبح قیامت، که سر زخاک برآرم&nbsp;\r\n\r\nبه گفتگوی تو خیزم، به جستجوی تو باشم&nbsp;\r\n\r\nحدیث روضه نگویم، گل بهشت نبویم&nbsp;\r\n\r\nجمال حور نجویم، دوان به سوی تو باشم&nbsp;\r\n\r\nایجاز&nbsp;\r\n\r\nایجاز یعنی خلاصه گویی و یا پیراستن شعر از کلمات زاید و اضافی.&nbsp;\r\n\r\nدوری از عبارت پردازی های بیهوده ای که نه تنها نقش خاصی در ساختار کلی شعر بلکه از زیبایی کلام نیز می کاهند، در شعر و کلام سعدی نقش ویژه ای دارد.&nbsp;\r\n\r\nاز سویی این ایجاز که در نهایت زیبایی است، منجر به اغراق های ظریف تخیلی و تغزلی می شود و زبان شعر را از غنایی بیشتر برخوردار می کند.&nbsp;\r\n\r\nدر شعر سعدی هیچ کلمه ای بدون دلیل اضافه یا کم نمی شود.&nbsp;\r\n\r\nگفتم آهن دلی کنم چندی&nbsp;\r\n\r\nندهم دل به هیچ دلبندی&nbsp;\r\n\r\nبه دلت کز دلم به در نکنم&nbsp;\r\n\r\nسخت تر زین مخواه سوگندی&nbsp;\r\n\r\nریش فرهاد بهترک می بود&nbsp;\r\n\r\nگر نه شیرین نمک پراکندی&nbsp;\r\n\r\nکاشکی خاک بودمی در راه&nbsp;\r\n\r\nتا مگر سایه بر من افکندی ...&nbsp;\r\n\r\nایجاز سعدی، ایجاز میان تهی و سبک نیست، بلکه پراز اندیشه و درد است.&nbsp;\r\n\r\nدر دو حکایت زیر از &quot;گلستان&quot; به خوبی مشاهده می شود که سعدی چه اندازه از معنی را در چه مقدار از سخن می گنجاند:&nbsp;\r\n\r\nحکایت: پادشاهی پارسایی را دید، گفت: &laquo;هیچت از ما یاد آید؟&raquo; گفت: &laquo;بلی، وقتی که خدا را فراموش می کنم.&raquo;&nbsp;\r\n\r\nحکایت: یکی از ملوک بی انصاف، پارسایی را پرسید: &laquo;از عبادتها کدام فاضلتر است؟&raquo; گفت: &laquo;تو را خواب نیمروز، تا در آن یک نفس خلق را نیازاری.&raquo;&nbsp;\r\n\r\nموسیقی&nbsp;\r\n\r\nسعدی از موسیقی و عوامل موسیقی ساز در سبک و زبان اشعارش سود می جوید. وی اغلب از&nbsp;اوزان عروضی&nbsp;استفاده میکند.&nbsp;\r\n\r\nعلاوه بر اوزان عروضی، شاعر به شیوه مؤثری از عواملی بهره می برد که هر کدام به نوعی موسیقی کلام او را افزایش می دهند؛ عواملی همچون انواع جناس، هم حروفیهای آشکار و پنهان، واج آرایی، تکرار کلمات، تکیه های مناسب، موازنه های هماهنگ لفظی در ادبیات و لف و نشرهای مرتب و ...&nbsp;\r\n\r\nاستفاده از این عناصر به گونه ای هنرمندانه و زیرکانه صورت می گیرد که شنونده یا خواننده شعر او پیش از آن که متوجه صنایع به کار رفته در شعر او شود، جذب زیبایی و هماهنگی و لطافت آنها می شود.&nbsp;\r\n\r\nدر غزل زیر سعدی نهایت استفاده را از عوامل موسیقی زای زبان برده است، بی آن که سخنش رنگ تکلف و تصنع به خود بگیرد.&nbsp;\r\n\r\nتکرارهای هنرمندانه ی کلمات، هم حروفی ها و وزن مناسب شعر و همچنین لحن عاطفی و تعزلی کلام سعدی را چون شربتی شیرین و گوارا به جان خواننده می ریزد:&nbsp;\r\n\r\nبگذار تا مقابل روی تو بگذریم&nbsp;\r\n\r\nدزدیده در شمایل خوب تو بنگریم&nbsp;\r\n\r\nشوق است در جدایی و جور است در نظر&nbsp;\r\n\r\nهم جور به که طاقت شوقت نیاوریم&nbsp;\r\n\r\nروی ار به روی ما نکنی حکم از آن تست&nbsp;\r\n\r\nباز آ که روی در قدمانت بگستریم&nbsp;\r\n\r\nما را سری است با تو که گر خلق روزگار&nbsp;\r\n\r\nدشمن شوند و سر برود، هم بر آن سریم&nbsp;\r\n\r\nگفتی زخاک بیشتر نه که از خاک کمتریم&nbsp;\r\n\r\nما با توایم و با تو نه ایم اینت بوالعجب&nbsp;\r\n\r\nدر حلقه ایم با تو و چون حلقه بر دریم&nbsp;\r\n\r\nاز دشمنان برند شکایت به دوستان&nbsp;\r\n\r\nچون دوست دشمن است شکایت کجا بریم؟&nbsp;\r\n\r\nطنز و ظرافت&nbsp;\r\n\r\nطنز و ظرافت جایگاه ویژه ای در ساختار سبکی آثار سعدی دارد.&nbsp;\r\n\r\nالبته خاستگاه این طنز به نوع نگاه و تفکر این شاعر بزرگ بر می گردد. طنز سعدی، سرشار از روح حیات و سرزندگی است.&nbsp;\r\n\r\nسعدی به یاری لحن طنز، خشکی را از کلام خود می گیرد و شور و حرکت را بدان باز می گرداند.&nbsp;\r\n\r\nبا همین طنز، تیغ کلامش را تیز و برنده و اثرگذار می کند.&nbsp;\r\n\r\nطنز، نیش همراه با نوش است؛ زخمی در کنار مرهم. سالها بعد، لسان الغیب، حافظ شیرازی ابعاد عمیق دیگری به طنز شاعرانه بخشید و از آن در شعر خود استفاده ها برد:&nbsp;\r\n\r\nبا محتسب شهر بگویید که زنهار&nbsp;\r\n\r\nدر مجلس ما سنگ مینداز که جام است&nbsp;\r\n\r\nیا&nbsp;\r\n\r\nکسان عتاب کنندم که ترک عشق بگوی&nbsp;\r\n\r\nبه نقد اگر نکُشد عشقم، این سخن بکشد&nbsp;\r\n&nbsp;\r\n\r\nآثار سعدی\r\n\r\n\r\nاز سعدی آثار گوناگونی به نظم و نثر موجود است که عبارتند از:&nbsp;\r\n\r\n1- بوستان یا سعدی نامه،&nbsp;که در واقع اولین اثر اوست و در سال 655 تمام شده است. گویا سعدی آن را در ایام سفر خود سروده و هم چون ارمغانی در سال ورود خود به وطن بر دوستانش عرضه کرده است.&nbsp;\r\n\r\nموضوع این کتاب که از عالی ترین آثار قلم توانای سعدی و یکی از شاهکارهای شعر فارسی است، اخلاق و تربیت و سیاست و اجتماعیات است.&nbsp;\r\n\r\nاین کتاب ده بخش دارد به نام های:&nbsp;عدل، احسان، عشق، تواضع، رضا، ذکر، تربیت، شکر، توبه، مناجات و ختم کتاب.&nbsp;\r\n\r\nسعدی این کتاب را که حدود چهارهزار بیت دارد به نام اتابک ابوبکر بن سعد کرده است.&nbsp;\r\n\r\n2- گلستان،&nbsp;شاهکار نویسندگی و بلاغت فارسی است که سعدی آن را در سال 656 تألیف کرده است.&nbsp;\r\n\r\n3- قصاید عربی،&nbsp;که حدود هفتصد بیت می شود و شامل موضوعات غنایی و مدح و اندرز و مرثیه است.&nbsp;\r\n\r\n4- قصاید فارسی،&nbsp;در ستایش پروردگار و مدح و اندرز و نصیحت بزرگان و پادشاهان معاصر سعدی است.&nbsp;\r\n\r\n5- مراثی،&nbsp;شامل چند قصیده بلند در رثای مستعصم بالله -آخرین خلیفه عباسی که به فرمان هلاکو کشته شد- و نیز مرثیه هایی برای چند تن از اتابکان فارس و وزرای آن زمان است.&nbsp;\r\n\r\n6- ملمعات و مثلثات و ترجیعات:&nbsp;که شمال اشعاری در قالب های خاص مانند&nbsp;ترجیع بند&nbsp;و ... است.&nbsp;\r\n\r\n7- غزلیات،&nbsp;که خود شامل چهار بخش است؛ طیبات، بدایع، خواتیم و غزلیات قدیم.&nbsp;\r\n\r\n8- مجالس پنجگانه،&nbsp;این کتاب به نثر است و در بردارنده ی خطابه ها و سخنرانی های سعدی است.&nbsp;\r\n\r\nهر چند موضوع آن ارشاد و نصیحت است اما از لحاظ جوهر نویسندگی به پای گلستان نمی رسد.&nbsp;\r\n\r\n9- نصیحة الملوک،&nbsp;در پند و اخلاق و چندین رساله ی دیگر به نثر در موضوعات گوناگون.&nbsp;\r\n\r\n10- صاحبیه،&nbsp;که مجموعه چند&nbsp;قطعه&nbsp;فارسی و عربی است و بیشتر آنها در ستایش شمس الدین صاحب دیوان&nbsp;جوینی&nbsp;وزیر دانشمند دوست عصر اتابکان است و به همین دلیل آن را &quot;صاحبیه&quot; نامیده است.&nbsp;\r\n\r\n11- خبیثات،&nbsp;مجموعه ای است از اشعار هزل آمیز، که هر چند اغلب آنها خوشایند نیست ولی چند&nbsp;غزل&nbsp;و&nbsp;رباعی&nbsp;دارد که نمونه ای از لطیفه های آن دوران هستند و از این جهت قابل بررسی اند.&nbsp;\r\n\r\nمجموعه ی این آثار &quot;کلیات سعدی&quot; نامیده می شود. که تحت همین عنوان بارها بارها چاپ شده است.&nbsp;\r\n&nbsp;\r\n\r\nنمونه آثار\r\n\r\n\r\nنمونه ی شعر از &quot;بوستان&quot;&nbsp;\r\n\r\nسگی پای صحرانشینی گزید&nbsp;\r\nبه خشمی که زهرش ز دندان چکید&nbsp;\r\n\r\nشب از درد بیچاره خوابش نبرد&nbsp;\r\nبه خیل اندرش دختری بود خورد&nbsp;\r\n\r\nپدر را جفا کرد و تندی نمود&nbsp;\r\nکه آخر تو را نیز دندان نبود؟&nbsp;\r\n\r\nپس از گریه مرد پراگنده روز&nbsp;\r\nبخندید کای مامک دلفروز&nbsp;\r\n\r\nمرا گر چه هم سلطنت بود بیش&nbsp;\r\nدریغ آمدم کام و دندان خویش&nbsp;\r\n\r\nمحالست اگر تیغ بر سر خورم&nbsp;\r\nکه دندان به پای سگ اندربرم&nbsp;\r\n\r\nتوان کرد با ناکسان بدرگی&nbsp;\r\nولیکن نباید ز مردم سگی&nbsp;\r\n&nbsp;\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\r\n\t\t&nbsp;\r\n\t\r\n\t\r\n\r\n\r\n\r\nنمونه ای از غزل سعدی&nbsp;\r\n\r\nشب عاشقان بی​دل چه شبی دراز باشد&nbsp;\r\n\r\nتو بیا کز اول شب در صبح باز باشد&nbsp;\r\n\r\nعجبست اگر توانم که سفر کنم ز دستت&nbsp;\r\n\r\nبه کجا رود کبوتر که اسیر باز باشد&nbsp;\r\n\r\nز محبتت نخواهم که نظر کنم به رویت&nbsp;\r\n\r\nکه محب صادق آنست که پاکباز باشد&nbsp;\r\n\r\nبه کرشمه عنایت نگهی به سوی ما کن&nbsp;\r\n\r\nکه دعای دردمندان ز سر نیاز باشد&nbsp;\r\n\r\n&nbsp;","content_html":"<p style=\"text-align:justify;\"><br \/><span style=\"color:rgb(255,0,187);\">اول اردیبهشت ماه در تقویم ملی ایرانیان همزمان با سالروز تولد شیخ اجل سعدی شیرازی که فرهنگوران او را به عنوان استاد سخن می شناسند،یادروز سعدی نام گرفته است.<\/span><\/p>\n\n<p style=\"text-align:justify;\"><a class=\"mw-redirect\" href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/مرکز_سعدی_شناسی\" rel=\"nofollow\" style=\"color:rgb(11,0,128);background:rgb(255,255,255) none;font-family:Tahoma;\" title=\"مرکز سعدی شناسی\">مرکز سعدی شناسی<\/a><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);color:rgb(34,34,34);font-family:tahoma, 'iranian sans', 'dejavu sans', 'noto kufi arabic', 'droid arabic kufi', sans-serif;font-size:14px;\"> ایران از سال ۱۳۸۱ روز اول اردیبهشت ماه را <\/span><strong>روز سعدی<\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);color:rgb(34,34,34);font-family:tahoma, 'iranian sans', 'dejavu sans', 'noto kufi arabic', 'droid arabic kufi', sans-serif;font-size:14px;\"> اعلام نمود و در اول <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/اردیبهشت\" rel=\"nofollow\" style=\"color:rgb(11,0,128);background:rgb(255,255,255) none;font-family:Tahoma;\" title=\"اردیبهشت\">اردیبهشت<\/a><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);color:rgb(34,34,34);font-family:tahoma, 'iranian sans', 'dejavu sans', 'noto kufi arabic', 'droid arabic kufi', sans-serif;font-size:14px;\"> ۱۳۸۹ و در اجلاس شاعران جهان در <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/شیراز\" rel=\"nofollow\" style=\"color:rgb(11,0,128);background:rgb(255,255,255) none;font-family:Tahoma;\" title=\"شیراز\">شیراز<\/a><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);color:rgb(34,34,34);font-family:tahoma, 'iranian sans', 'dejavu sans', 'noto kufi arabic', 'droid arabic kufi', sans-serif;font-size:14px;\">، نخستین روز اردیبهشت ماه از سوی نهادهای فرهنگی داخلی و خارجی به عنوان روز سعدی نامگذاری شد<\/span><br \/>\nافزون بریک دهه است که با مشارکت نهادها و ارگان های فرهنگی فارس، سعدی پژوهان و سعدی شناسان هر سال با اجتماع بر تربت استاد سخن سعدی شیرازی با نکوداشت یاداین پیام آور انسانیت به تبیین آرا و اندیشه های شیخ اجل می پردازند.<br \/>\nبرای آنکه بدانیم سعدی کیست؟ جایگاه این شاعر گرانمایه در شعر و ادبیات پارسی کجاست و پرداختن به اندیشه های استاد سخن تا چه میزان به عنوان یک نیاز امروزی محسوس است مروری کوتاه بر آنچه درباره افکار و آرا این شاعر گرانمایه بیان شده است می کنیم.<br \/>\nبسیاری از دانشوران و سعدی شناسان توجه به آثار واخلاق سعدی و الهام گرفتن از شخصیت برجسته استادسخن را لازمه و ضرورت زندگی امروزی می دانندو معتقدند:<br \/>\nتوجه به آثار و اندیشه های شیخ اجل موجب بازشناسی فرهنگ غنی ایرانی می شود.<\/p>\n\n<p style=\"text-align:center;\"><a href=\"http:\/\/www.beytoote.com\/art\/decorum\/first1-may-saadi.html\" rel=\"nofollow\" style=\"color:rgb(124,94,58);\" target=\"_blank\" title=\"سعدی,روز بزرگداشت سعدی\"><img alt=\"سعدی,روز بزرگداشت سعدی\" src=\"http:\/\/www.beytoote.com\/images\/stories\/economic\/hhe787.jpg\" style=\"border:1px solid rgb(229,229,229);margin:15px auto;padding:5px;\" title=\"سعدی,روز بزرگداشت سعدی\" \/><\/a><\/p>\n\n<p style=\"text-align:justify;\">استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز در این باره گفت:جامعه ایرانی باید به این موضوع بیندیشد که چگونه گذشته افتخارآمیز هنر، فرهنگ و ادبیات ایرانی را پاس دارد و محفوظ نگاه دارد.<br \/>\nدکتر کاووس حسن لی، گستره تاثیر فرهنگی و ادبی سعدی را جهانی دانست و افزود:این گستره حتی سیاستمداران ایران و جهان را نیز در برمی گیرد ازاین رو برگزاری برنامه هایی چون یاد روز شاعران پارسی گو می تواند گامی مهم در جهت تبیین اندیشه سعدی، حافظ و سایر شاعران بزرگ قلمداد گردد که باید از آن بهره کافی برد.<br \/>\nدکتر منصور رستگار فسایی پژوهشگر ، سعدی شناس و استاد دانشگاه نیز سعدی را شاعری با ابعاد جهانی و بین المللی توصیف کرد و گفت:سعدی درکنار ابعاد مختلف شخصیتی شاعری گرانمایه است و معنای زندگی ایرانی را درابعاد بیرونی و درونی می توان از شخصیت سعدی الهام گرفت.<\/p>\n\n<p style=\"text-align:justify;\">استاد و پژوهشگر دانشگاه شیراز افزود: یکی از ابعاد شخصیت سعدی توجه به درون و توجه به دل است که این بعد در روحیه ایرانی نهفته است و مورد توجه قرارداد.<\/p>\n\n<h1>زندگی نامه<\/h1>\n\n<p><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">سعدی تخلص و شهرت «مشرف الدین» ، مشهور به «شیخ سعدی» یا «شیخ شیراز» است. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">درباره نام و نام پدر شاعر و هم چنین تاریخ تولد سعدی اختلاف بسیار است. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">سال تولد او را از 571 تا 606 هجری قمری احتمال داده اند و تاریخ درگذشتش را هم سالهای 690 تا 695 نوشته اند. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">سعدی در <\/span><u>شیراز<\/u><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> پای به هستی نهاد و هنوز کودکی بیش نبود که پدرش در گذشت. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">آنچه مسلم است اغلب افراد خانواده وی اهل علم و دین و دانش بودند. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">سعدی خود در این مورد می گوید: <\/span><br \/><br \/><span style=\"color:#008000;font-family:tahoma;font-size:11px;\">همه قبیله ی من، عالمان دین بودند ------- مرا معلم عشق تو، شاعری آموخت<\/span><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">سعدی پس از تحصیل مقدمات علوم از شیراز به <\/span><a class=\"daneshnameh\" href=\"http:\/\/daneshnameh.roshd.ir\/mavara\/mavara-index.php?page=بغداد\" rel=\"nofollow\" style=\"font-family:tahoma;font-size:11px;margin:0px;padding:0px;color:rgb(0,68,187);text-align:right;\" title=\"بغداد\">بغداد<\/a><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> رفت و در <\/span><u>مدرسه نظامیه<\/u><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> به تکمیل دانش خود پرداخت. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">او در نظامیه بغداد که مهمترین مرکز علم و دانش آن زمان به حاسب می آید در درس استادان معروفی چون سهروردی شرکت کرد. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">سعدی پس از این دوره به <\/span><a class=\"daneshnameh\" href=\"http:\/\/daneshnameh.roshd.ir\/mavara\/mavara-index.php?page=حجاز\" rel=\"nofollow\" style=\"font-family:tahoma;font-size:11px;margin:0px;padding:0px;color:rgb(0,68,187);text-align:right;\" title=\"حجاز\">حجاز<\/a><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">، <\/span><u>شام <\/u><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">و <\/span><u>سوریه<\/u><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> رفت و در آخر راهی سفر حج شد. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">او در شهرهای شام (سوریه امروزی) به سخنرانی هم می پرداخت ولی در همین حال، بر اثر این سفرها به تجربه و دانش خود نیز می افزود. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">سعدی در روزگار سلطنت \"اتابک ابوبکر بن سعد\" به شیراز بازگشت و در همین ایام دو اثر جاودان بوستان و گلستان را آفرید و به نام «اتابک» و پسرش سعد بن ابوبکر کرد. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">برخی معتقدند که او لقب سعدی را نیز از همین نام \"سعد بن ابوبکر\" گرفته است. <\/span><br \/><br \/><br \/><br \/>\n <\/p>\n\n<table align=\"left\" style=\"font-family:tahoma;font-size:12px;text-align:right;\"><tbody><tr><td><img alt=\"تصویر\" src=\"http:\/\/daneshnameh.roshd.ir\/mavara\/img\/daneshnameh_up\/9\/99\/sadi.jpg\" style=\"font-size:11px;margin:0px;padding:0px;\" \/><\/td>\n\t\t<\/tr><\/tbody><\/table><p><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">پس از از بین رفتن حکومت <\/span><u>سلغریان<\/u><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">، سعدی بار دیگر از شیراز خارج شد و به بغداد و حجاز رفت. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">در بازگشت به شیراز، با آن که مورد احترام و تکریم بزرگان فارس بود، بنابر مشهور به خلوت پناه برد و مشغول ریاضت شد. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">سعدی، شاعر جهاندیده، جهانگرد و سالک سرزمینهای دور و غریب بود؛ او خود را با تاجران ادویه و کالا و زئران اماکن مقدس همراه می کرد. از پادشاهان حکایتها شنیده و روزگار را با آنان به مدارا می گذراند. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">سفاکی و سخاوتشان را نیک می شناخت و گاه عطایشان را به لقایشان می بخشید. با عاشقان و پهلوانات و مدعیان و شیوخ و صوفیان و رندان به جبر و اختیار همنشین می شد و خامی روزگار جوانی را به تجربه سفرهای مکرر به پختگی دوران پیری پیوند می زد. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">سفرهای سعدی تنها جستجوی تنوع، طلب دانش و آگاهی از رسوم و فرهنگهای مختلف نبود؛ بلکه هر سفر تجربه ای معنوی نیز به شمار می آمد. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">سنت <\/span><a class=\"daneshnameh\" href=\"http:\/\/daneshnameh.roshd.ir\/mavara\/mavara-index.php?page=تصوف\" rel=\"nofollow\" style=\"font-family:tahoma;font-size:11px;margin:0px;padding:0px;color:rgb(0,68,187);text-align:right;\" title=\"تصوف\">تصوف<\/a><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> اسلامی همواره مبتنی بر <\/span><u>سیر و سلوک<\/u><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> عارف در جهان آفاق و انفس بود و <\/span><u>سالک<\/u><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">، مسافری است که باید در هر دو وادی، سیری داشته باشد؛ یعنی سفری در درون و سفری در بیرون. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">وارد شدن سعدی به حلقه شیخ شهاب الدین سهروردی خود گواه این موضوع است. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">ره آورد این سفرها برای شاعر، علاوه بر تجارب معنوی و دنیوی، انبوهی از روایت، قصه ها و مشاهدات بود که ریشه در واقعیت زندگی داشت؛ چنان که هر حکایت گلستان، پنجره ای رو به زندگی می گشاید و گویی هر عبارتش از پس هزاران تجربه و آزمایش به شیوه ای یقینی بیان می شود. گویی، هر حکایت پیش از آن که وابسته به دنیای تخیل و نظر باشد، حاصل دنیای تجارب عملی است. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">شاید یکی از مهم ترین عوامل دلنشینی پندها و اندرزهای سعدی در میان عوام و خواص، وجه عینی بودن آنهاست. اگرچه لحن کلام و نحوه بیان هنرمندانه آنها نیز سهمی عمده در ماندگاری این نوع از آثارش دارد. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">از سویی، بنا بر روایت خود سعدی، خلق آثار جاودانی همچون گلستان و بوستان در چند ماه، بیانگر این نکته است که این شاعر بزرگ از چه گنجینه ی دانایی، توانایی، تجارب اجتماعی و عرفانی و ادبی برخوردار بوده است. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">آثار سعدی علاوه بر آن که عصاره و چکیده اندیشه ها و تأملات عرفانی و اجتماعی و تربیتی وی است، آیینه خصایل و خلق و خوی و منش ملتی کهنسال است و از همین رو هیچ وقت شکوه و درخشش خود را از دست نخواهد داد. <\/span><\/p>\n\n<h1>ویژگی های آثار سعدی<\/h1>\n\n<p><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">آنچه که بیش از هر ویژگی دیگر آثار سعدی شهرت یافته است، \"سهل و ممتنع\" بودن است. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">این صفت به این معنی است که اشعار و متون آثار سعدی در نظر اول \"سهل\" و ساده به نظر می رسند و کلمات سخت و نارسا ندارد. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">در طول قرن های مختلف، همه ی خوانندگان به راحتی با این آثار ارتباط برقرار کرده اند. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">اما آثار سعدی از جنبه ی دیگری، \"ممتنع\" هستند و کلمه ی \"ممتنع\" در اینجا یعنی دشوار و غیرقابل دسترس. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">وقتی گفته می شود شعر سعدی \"سهل و ممتنع\" است یعنی در نگاه اول، هر کسی آثار او را به راحتی می فهمد ولی وقتی می خواهد چون او سخن بگوید می فهمد که این کار سخت و دشوار و هدفی دست نیافتنی است. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">بعضی دیگر از ویژگی های آثار سعدی عبارتند از: <\/span><br \/><br \/><strong>نکات دستوری<\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">نکات دستوری در آثار سعدی به صحیح ترین شکل ممکن رعایت شده است. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">عنصر وزن و موسیقی، منجر به از بین رفتن یا پیش و پس شدن ساختار دستوری در جملات نمی شود و سعدی به ظریف ترین و طبیعی ترین حالت ممکن در لحن و زبان، با وجود تنگنای وزن، از عهده این کار برمی آید. <\/span><br \/><br \/><span style=\"color:#008000;font-family:tahoma;font-size:11px;\">ای که گفتی هیچ مشکل چون فراق یار نیست <br \/><br \/>\nگر امید وصل باشد، همچنان دشوار نیست <br \/><br \/>\nنوک مژگانم به سرخی بر بیاض روی زرد <br \/><br \/>\nقصه دل می نویسد حاجت گفتار نیست<\/span><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/><br \/><br \/>\n <\/p>\n\n<table align=\"left\" style=\"font-family:tahoma;font-size:12px;text-align:right;\"><tbody><tr><td><img alt=\"تصویر\" src=\"http:\/\/daneshnameh.roshd.ir\/mavara\/img\/daneshnameh_up\/1\/15\/sadii3.jpg\" style=\"font-family:tahoma;font-size:11px;margin:0px;padding:0px;\" \/><\/td>\n\t\t<\/tr><\/tbody><\/table><p><br \/><span style=\"color:#008000;font-family:tahoma;font-size:11px;\">در آن نفس که بمیرم در آرزوی تو باشم <br \/><br \/>\nبدان امید دهم جان که خاک کوی تو باشم <br \/><br \/>\nبه وقت صبح قیامت، که سر زخاک برآرم <br \/><br \/>\nبه گفتگوی تو خیزم، به جستجوی تو باشم <br \/><br \/>\nحدیث روضه نگویم، گل بهشت نبویم <br \/><br \/>\nجمال حور نجویم، دوان به سوی تو باشم<\/span><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/><br \/><strong>ایجاز<\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">ایجاز یعنی خلاصه گویی و یا پیراستن شعر از کلمات زاید و اضافی. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">دوری از عبارت پردازی های بیهوده ای که نه تنها نقش خاصی در ساختار کلی شعر بلکه از زیبایی کلام نیز می کاهند، در شعر و کلام سعدی نقش ویژه ای دارد. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">از سویی این ایجاز که در نهایت زیبایی است، منجر به اغراق های ظریف تخیلی و تغزلی می شود و زبان شعر را از غنایی بیشتر برخوردار می کند. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">در شعر سعدی هیچ کلمه ای بدون دلیل اضافه یا کم نمی شود. <\/span><br \/><br \/><span style=\"color:#008000;font-family:tahoma;font-size:11px;\">گفتم آهن دلی کنم چندی <br \/><br \/>\nندهم دل به هیچ دلبندی <br \/><br \/>\nبه دلت کز دلم به در نکنم <br \/><br \/>\nسخت تر زین مخواه سوگندی <br \/><br \/>\nریش فرهاد بهترک می بود <br \/><br \/>\nگر نه شیرین نمک پراکندی <br \/><br \/>\nکاشکی خاک بودمی در راه <br \/><br \/>\nتا مگر سایه بر من افکندی ...<\/span><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">ایجاز سعدی، ایجاز میان تهی و سبک نیست، بلکه پراز اندیشه و درد است. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">در دو حکایت زیر از \"گلستان\" به خوبی مشاهده می شود که سعدی چه اندازه از معنی را در چه مقدار از سخن می گنجاند: <\/span><br \/><br \/><span style=\"color:#008000;font-family:tahoma;font-size:11px;\">حکایت: پادشاهی پارسایی را دید، گفت: «هیچت از ما یاد آید؟» گفت: «بلی، وقتی که خدا را فراموش می کنم.» <br \/><br \/>\nحکایت: یکی از ملوک بی انصاف، پارسایی را پرسید: «از عبادتها کدام فاضلتر است؟» گفت: «تو را خواب نیمروز، تا در آن یک نفس خلق را نیازاری.»<\/span><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/><br \/><strong>موسیقی<\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">سعدی از موسیقی و عوامل موسیقی ساز در سبک و زبان اشعارش سود می جوید. وی اغلب از <\/span><u>اوزان عروضی<\/u><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> استفاده میکند. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">علاوه بر اوزان عروضی، شاعر به شیوه مؤثری از عواملی بهره می برد که هر کدام به نوعی موسیقی کلام او را افزایش می دهند؛ عواملی همچون انواع جناس، هم حروفیهای آشکار و پنهان، واج آرایی، تکرار کلمات، تکیه های مناسب، موازنه های هماهنگ لفظی در ادبیات و لف و نشرهای مرتب و ... <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">استفاده از این عناصر به گونه ای هنرمندانه و زیرکانه صورت می گیرد که شنونده یا خواننده شعر او پیش از آن که متوجه صنایع به کار رفته در شعر او شود، جذب زیبایی و هماهنگی و لطافت آنها می شود. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">در غزل زیر سعدی نهایت استفاده را از عوامل موسیقی زای زبان برده است، بی آن که سخنش رنگ تکلف و تصنع به خود بگیرد. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">تکرارهای هنرمندانه ی کلمات، هم حروفی ها و وزن مناسب شعر و همچنین لحن عاطفی و تعزلی کلام سعدی را چون شربتی شیرین و گوارا به جان خواننده می ریزد: <\/span><br \/><br \/><span style=\"color:#008000;font-family:tahoma;font-size:11px;\">بگذار تا مقابل روی تو بگذریم <br \/><br \/>\nدزدیده در شمایل خوب تو بنگریم <br \/><br \/>\nشوق است در جدایی و جور است در نظر <br \/><br \/>\nهم جور به که طاقت شوقت نیاوریم <br \/><br \/>\nروی ار به روی ما نکنی حکم از آن تست <br \/><br \/>\nباز آ که روی در قدمانت بگستریم <br \/><br \/>\nما را سری است با تو که گر خلق روزگار <br \/><br \/>\nدشمن شوند و سر برود، هم بر آن سریم <br \/><br \/>\nگفتی زخاک بیشتر نه که از خاک کمتریم <br \/><br \/>\nما با توایم و با تو نه ایم اینت بوالعجب <br \/><br \/>\nدر حلقه ایم با تو و چون حلقه بر دریم <br \/><br \/>\nاز دشمنان برند شکایت به دوستان <br \/><br \/>\nچون دوست دشمن است شکایت کجا بریم؟<\/span><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/><br \/><strong>طنز و ظرافت<\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">طنز و ظرافت جایگاه ویژه ای در ساختار سبکی آثار سعدی دارد. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">البته خاستگاه این طنز به نوع نگاه و تفکر این شاعر بزرگ بر می گردد. طنز سعدی، سرشار از روح حیات و سرزندگی است. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">سعدی به یاری لحن طنز، خشکی را از کلام خود می گیرد و شور و حرکت را بدان باز می گرداند. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">با همین طنز، تیغ کلامش را تیز و برنده و اثرگذار می کند. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">طنز، نیش همراه با نوش است؛ زخمی در کنار مرهم. سالها بعد، لسان الغیب، حافظ شیرازی ابعاد عمیق دیگری به طنز شاعرانه بخشید و از آن در شعر خود استفاده ها برد: <\/span><br \/><br \/><span style=\"color:#008000;font-family:tahoma;font-size:11px;\">با محتسب شهر بگویید که زنهار <br \/><br \/>\nدر مجلس ما سنگ مینداز که جام است<\/span><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">یا <\/span><br \/><br \/><span style=\"color:#008000;font-family:tahoma;font-size:11px;\">کسان عتاب کنندم که ترک عشق بگوی <br \/><br \/>\nبه نقد اگر نکُشد عشقم، این سخن بکشد<\/span><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/>\n <\/p>\n\n<h1>آثار سعدی<\/h1>\n\n<p><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">از سعدی آثار گوناگونی به نظم و نثر موجود است که عبارتند از: <\/span><br \/><br \/><strong>1- بوستان یا سعدی نامه،<\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> که در واقع اولین اثر اوست و در سال 655 تمام شده است. گویا سعدی آن را در ایام سفر خود سروده و هم چون ارمغانی در سال ورود خود به وطن بر دوستانش عرضه کرده است. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">موضوع این کتاب که از عالی ترین آثار قلم توانای سعدی و یکی از شاهکارهای شعر فارسی است، اخلاق و تربیت و سیاست و اجتماعیات است. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">این کتاب ده بخش دارد به نام های: <\/span><span style=\"color:#008000;font-family:tahoma;font-size:11px;\">عدل، احسان، عشق، تواضع، رضا، ذکر، تربیت، شکر، توبه، مناجات و ختم کتاب.<\/span><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">سعدی این کتاب را که حدود چهارهزار بیت دارد به نام اتابک ابوبکر بن سعد کرده است. <\/span><br \/><br \/><strong>2- گلستان،<\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> شاهکار نویسندگی و بلاغت فارسی است که سعدی آن را در سال 656 تألیف کرده است. <\/span><br \/><br \/><strong>3- قصاید عربی،<\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> که حدود هفتصد بیت می شود و شامل موضوعات غنایی و مدح و اندرز و مرثیه است. <\/span><br \/><br \/><strong>4- قصاید فارسی، <\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">در ستایش پروردگار و مدح و اندرز و نصیحت بزرگان و پادشاهان معاصر سعدی است. <\/span><br \/><br \/><strong>5- مراثی،<\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> شامل چند قصیده بلند در رثای مستعصم بالله -آخرین خلیفه عباسی که به فرمان هلاکو کشته شد- و نیز مرثیه هایی برای چند تن از اتابکان فارس و وزرای آن زمان است. <\/span><br \/><br \/><strong>6- ملمعات و مثلثات و ترجیعات: <\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">که شمال اشعاری در قالب های خاص مانند <\/span><a class=\"daneshnameh\" href=\"http:\/\/daneshnameh.roshd.ir\/mavara\/mavara-index.php?page=ترجیع+بند\" rel=\"nofollow\" style=\"font-family:tahoma;font-size:11px;margin:0px;padding:0px;color:rgb(0,68,187);text-align:right;\" title=\"ترجیع بند\">ترجیع بند<\/a><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> و ... است. <\/span><br \/><br \/><strong>7- غزلیات،<\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> که خود شامل چهار بخش است؛ طیبات، بدایع، خواتیم و غزلیات قدیم. <\/span><br \/><br \/><strong>8- مجالس پنجگانه،<\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> این کتاب به نثر است و در بردارنده ی خطابه ها و سخنرانی های سعدی است. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">هر چند موضوع آن ارشاد و نصیحت است اما از لحاظ جوهر نویسندگی به پای گلستان نمی رسد. <\/span><br \/><br \/><strong>9- نصیحة الملوک،<\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> در پند و اخلاق و چندین رساله ی دیگر به نثر در موضوعات گوناگون. <\/span><br \/><br \/><strong>10- صاحبیه، <\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">که مجموعه چند <\/span><a class=\"daneshnameh\" href=\"http:\/\/daneshnameh.roshd.ir\/mavara\/mavara-index.php?page=قطعه\" rel=\"nofollow\" style=\"font-family:tahoma;font-size:11px;margin:0px;padding:0px;color:rgb(0,68,187);text-align:right;\" title=\"قطعه\">قطعه <\/a><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">فارسی و عربی است و بیشتر آنها در ستایش شمس الدین صاحب دیوان <\/span><u>جوینی <\/u><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">وزیر دانشمند دوست عصر اتابکان است و به همین دلیل آن را \"صاحبیه\" نامیده است. <\/span><br \/><br \/><strong>11- خبیثات،<\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> مجموعه ای است از اشعار هزل آمیز، که هر چند اغلب آنها خوشایند نیست ولی چند <\/span><a class=\"daneshnameh\" href=\"http:\/\/daneshnameh.roshd.ir\/mavara\/mavara-index.php?page=غزل\" rel=\"nofollow\" style=\"font-family:tahoma;font-size:11px;margin:0px;padding:0px;color:rgb(0,68,187);text-align:right;\" title=\"غزل\">غزل <\/a><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">و <\/span><a class=\"daneshnameh\" href=\"http:\/\/daneshnameh.roshd.ir\/mavara\/mavara-index.php?page=رباعی\" rel=\"nofollow\" style=\"font-family:tahoma;font-size:11px;margin:0px;padding:0px;color:rgb(0,68,187);text-align:right;\" title=\"رباعی\">رباعی <\/a><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">دارد که نمونه ای از لطیفه های آن دوران هستند و از این جهت قابل بررسی اند. <\/span><br \/><br \/><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\">مجموعه ی این آثار \"کلیات سعدی\" نامیده می شود. که تحت همین عنوان بارها بارها چاپ شده است. <\/span><br \/>\n <\/p>\n\n<h1>نمونه آثار<\/h1>\n\n<p><br \/><strong>نمونه ی شعر از \"بوستان\"<\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/><br \/><span style=\"color:#008000;font-family:tahoma;font-size:11px;\">سگی پای صحرانشینی گزید <br \/>\nبه خشمی که زهرش ز دندان چکید <br \/><br \/>\nشب از درد بیچاره خوابش نبرد <br \/>\nبه خیل اندرش دختری بود خورد <br \/><br \/>\nپدر را جفا کرد و تندی نمود <br \/>\nکه آخر تو را نیز دندان نبود؟ <br \/><br \/>\nپس از گریه مرد پراگنده روز <br \/>\nبخندید کای مامک دلفروز <br \/><br \/>\nمرا گر چه هم سلطنت بود بیش <br \/>\nدریغ آمدم کام و دندان خویش <br \/><br \/>\nمحالست اگر تیغ بر سر خورم <br \/>\nکه دندان به پای سگ اندربرم <br \/><br \/>\nتوان کرد با ناکسان بدرگی <br \/>\nولیکن نباید ز مردم سگی<\/span><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/>\n <\/p>\n\n<ul><li>\n\t<ul><li> <\/li>\n\t<\/ul><\/li>\n<\/ul><p><br \/><strong>نمونه ای از غزل سعدی<\/strong><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><br \/><br \/><span style=\"color:#008000;font-family:tahoma;font-size:11px;\">شب عاشقان بی​دل چه شبی دراز باشد <br \/><br \/>\nتو بیا کز اول شب در صبح باز باشد <br \/><br \/>\nعجبست اگر توانم که سفر کنم ز دستت <br \/><br \/>\nبه کجا رود کبوتر که اسیر باز باشد <br \/><br \/>\nز محبتت نخواهم که نظر کنم به رویت <br \/><br \/>\nکه محب صادق آنست که پاکباز باشد <br \/><br \/>\nبه کرشمه عنایت نگهی به سوی ما کن <br \/><br \/>\nکه دعای دردمندان ز سر نیاز باشد<\/span><span style=\"background-color:rgb(255,255,255);font-family:tahoma;font-size:12px;\"> <\/span><\/p>\n\n<p style=\"text-align:center;\"> <\/p>","content_source":"","content_url":"","content_date_start":"2017-04-22 09:09:12","content_date_event":"2017-04-22 09:09:12","content_date_event_start":null,"content_date_event_end":null,"content_show_title_slider":1,"content_date_last_edit":"2017-04-22 14:08:28","content_date_register":"2017-04-22 09:22:25","content_columns":0,"content_show_img":1,"content_show_details":0,"content_show_related_img":0,"content_show_slider":1,"content_comment":1,"content_score":0,"tag_id":0,"score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"uid":138,"eid":138,"attach_title":"روز بزرگداشت  شیخ اجل سعدی شیرازی","attaches":[{"sizes":{"150":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218975_2892440544_113_150.webp","300":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218975_2892440544_225_300.webp","400":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218975_2892440544_300_400.webp","600":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218975_2892440544_450_600.webp","900":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218975_2892440544_450_600.webp","1200":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218975_2892440544_450_600.webp"},"ext":"jpg","file_media":1,"token":2892440544,"files":{"original":{"url":".\/file\/153\/attach\/201704\/218975_2892440544.jpg","width":450,"height":600,"size":0}}}],"images":[{"id":218975,"file_media":1,"ext":"jpg","file_header":"image\/jpeg","original":".\/file\/153\/attach\/201704\/218975_2892440544.jpg","sizes":{"150":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218975_2892440544_113_150.webp","300":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218975_2892440544_225_300.webp","400":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218975_2892440544_300_400.webp","600":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218975_2892440544_450_600.webp","900":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218975_2892440544_450_600.webp","1200":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218975_2892440544_450_600.webp"},"file_size":169673,"width":450,"height":600,"show_title":1,"title":"روز بزرگداشت  شیخ اجل سعدی شیرازی","priority":0},{"id":218976,"file_media":1,"ext":"jpg","file_header":"image\/jpeg","original":".\/file\/153\/attach\/201704\/218976_2461112558.jpg","sizes":{"150":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218976_2461112558_112_150.webp","300":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218976_2461112558_194_259.webp","400":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218976_2461112558_194_259.webp","600":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218976_2461112558_194_259.webp","900":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218976_2461112558_194_259.webp","1200":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218976_2461112558_194_259.webp"},"file_size":6512,"width":194,"height":259,"show_title":1,"title":"روز بزرگداشت  شیخ اجل سعدی شیرازی","priority":1},{"id":218977,"file_media":1,"ext":"jpg","file_header":"image\/jpeg","original":".\/file\/153\/attach\/201704\/218977_3767751262.jpg","sizes":{"150":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218977_3767751262_150_150.webp","300":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218977_3767751262_300_300.webp","400":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218977_3767751262_400_400.webp","600":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218977_3767751262_480_480.webp","900":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218977_3767751262_480_480.webp","1200":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218977_3767751262_480_480.webp"},"file_size":55793,"width":480,"height":480,"show_title":1,"title":"روز بزرگداشت  شیخ اجل سعدی شیرازی","priority":2},{"id":218978,"file_media":1,"ext":"jpg","file_header":"image\/jpeg","original":".\/file\/153\/attach\/201704\/218978_1727477780.jpg","sizes":{"150":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218978_1727477780_150_96.webp","300":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218978_1727477780_300_193.webp","400":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218978_1727477780_400_257.webp","600":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218978_1727477780_576_370.webp","900":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218978_1727477780_576_370.webp","1200":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218978_1727477780_576_370.webp"},"file_size":225051,"width":576,"height":370,"show_title":1,"title":"روز بزرگداشت  شیخ اجل سعدی شیرازی","priority":3},{"id":218979,"file_media":1,"ext":"jpg","file_header":"image\/jpeg","original":".\/file\/153\/attach\/201704\/218979_3601850398.jpg","sizes":{"150":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218979_3601850398_104_150.webp","300":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218979_3601850398_209_300.webp","400":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218979_3601850398_278_400.webp","600":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218979_3601850398_417_600.webp","900":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218979_3601850398_626_900.webp","1200":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218979_3601850398_695_1000.webp"},"file_size":98349,"width":695,"height":1000,"show_title":1,"title":"روز بزرگداشت  شیخ اجل سعدی شیرازی","priority":4},{"id":218980,"file_media":1,"ext":"jpg","file_header":"image\/jpeg","original":".\/file\/153\/attach\/201704\/218980_1947121952.jpg","sizes":{"150":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218980_1947121952_150_113.webp","300":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218980_1947121952_300_225.webp","400":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218980_1947121952_400_300.webp","600":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218980_1947121952_600_450.webp","900":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218980_1947121952_800_600.webp","1200":".\/cache\/153\/attach\/201704\/218980_1947121952_800_600.webp"},"file_size":73534,"width":800,"height":600,"show_title":1,"title":"روز بزرگداشت  شیخ اجل سعدی شیرازی","priority":5},{"id":219198,"file_media":1,"ext":"jpg","file_header":"image\/jpeg","original":".\/file\/153\/attach\/201704\/219198_1668026828.jpg","sizes":{"150":".\/cache\/153\/attach\/201704\/219198_1668026828_103_150.webp","300":".\/cache\/153\/attach\/201704\/219198_1668026828_206_300.webp","400":".\/cache\/153\/attach\/201704\/219198_1668026828_275_400.webp","600":".\/cache\/153\/attach\/201704\/219198_1668026828_412_600.webp","900":".\/cache\/153\/attach\/201704\/219198_1668026828_618_900.webp","1200":".\/cache\/153\/attach\/201704\/219198_1668026828_824_1200.webp"},"file_size":265229,"width":879,"height":1280,"show_title":1,"title":"اول  اردیبهشت روز بزرگداشت  شیخ اجل سعدی شیرازی","priority":6}]}]]